کار حزبی یک واجب است

دیدار شورای مرکزی حزب تمدن نوین اسلامی با آیت‌الله اراکی

شورای مرکزی حزب تمدن نوین اسلامی در پنجم آبان‌ماه با آیت‌الله محسن اراکی دیدار و گفت‌وگو کرد. در این نشست، ایشان پس از استماع گزارش و دیدگاه‌های اعضای شورا، به تبیین جایگاه فعالیت حزبی در اندیشه اسلامی، اهمیت حکمرانی دینی، ضرورت دفاع از هویت جامعه اسلامی و مسئولیت نیروهای مؤمن در عرصه سیاست و فرهنگ پرداختند.

آنچه در ادامه می‌آید، مشروح بیانات ایشان در این دیدار است.

کار حزبی؛ تکلیفی دینی و اجتماعی

آیت‌الله اراکی در آغاز سخنان خود، فعالیت حزبی را صرفاً یک اقدام سیاسی ندانست، بلکه آن را وظیفه‌ای دینی و دارای برکت معرفی کرد و گفت:

کار حزبی یک واجب است؛ واجبی که برکت دارد. آنچه شما انجام می‌دهید، مصداق امر به معروف و نهی از منکر اجتماعی است؛ زیرا دین اسلام، دینی اجتماعی است و همه احکام آن در نهایت برای سامان یافتن جامعه تشریع شده‌اند. انسان صالح مقدمه شکل‌گیری جامعه صالح است، اما مقصد نهایی، اصلاح جامعه و تحقق عدالت اجتماعی است.

اصالت حکمرانی در نگاه اسلام

ایشان در ادامه با استناد به حدیثی از امام باقر علیه‌السلام که مرحوم کلینی در کتاب کافی نقل کرده است، جایگاه ولایت و حکمرانی را در نظام ارزشی اسلام تبیین کردند.

بر اساس این حدیث قدسی، خداوند متعال جامعه‌ای را که ولایت حاکم ستمگر را پذیرفته باشد، حتی اگر افراد آن در عبادات فردی اهل تقوا باشند، مستحق عذاب می‌داند. در مقابل، جامعه‌ای که از امام عادل پیروی کند، مشمول رحمت الهی خواهد بود؛ هرچند افراد آن از لغزش‌های فردی خالی نباشند.

به اعتقاد آیت‌الله اراکی، این روایت نشان می‌دهد که اسلام تنها به دینداری فردی بسنده نمی‌کند، بلکه سلامت ساختار حکمرانی را اساس سعادت جامعه می‌داند. از همین رو، بخش مهمی از فقه اسلامی به تنظیم مناسبات اجتماعی و اجرای فرمان الهی در عرصه اداره جامعه اختصاص یافته است.

قدرت؛ ابزاری برای اجرای عدالت

آیت‌الله اراکی با اشاره به برخی انتقادها نسبت به فعالیت‌های سیاسی جریان‌های دینی گفت:

اگر می‌گویند شما به دنبال قدرت هستید، پاسخ دهید که مسئله اصلی، خود قدرت نیست؛ بلکه این است که قدرت در اختیار چه کسی قرار می‌گیرد.

از نگاه ایشان، قدرت هنگامی ارزشمند است که در اختیار انسان‌های عالم، عادل و صالح باشد. جامعه را نمی‌توان به افراد ناآگاه یا ستمگر سپرد؛ زیرا سرنوشت مردم وابسته به کیفیت حکمرانی است.

ایشان تأکید کردند که اگر قدرت در دست امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام باشد، مقدس‌ترین جلوه قدرت شکل می‌گیرد؛ زیرا قدرت در خدمت عدالت، هدایت و کرامت انسان قرار می‌گیرد.

مقابله با روایت‌سازی جریان‌های معارض

بخش دیگری از سخنان آیت‌الله اراکی به ضرورت روشنگری درباره ابزارهای رسانه‌ای و فرهنگی دشمن اختصاص داشت.

به اعتقاد ایشان، یکی از مهم‌ترین وظایف نیروهای انقلابی آن است که نشان دهند چگونه جریان‌های فکری غرب‌گرا، مفاهیم صحیح را وارونه معرفی کرده و ارزش‌ها را ضد ارزش جلوه داده‌اند.

ایشان خطاب به اعضای حزب تأکید کردند:

• نسبت به فرهنگ و الگوهای غربی موضعی فعال و تهاجمی داشته باشید.
• پرسش‌های اساسی را با صراحت مطرح کنید.
• از تخریب دانشگاه، فرهنگ، اقتصاد، قانون‌گرایی و حاکمیت دینی سؤال کنید.
• اجازه ندهید قانون‌گریزی و تمرد از قانون به یک ارزش اجتماعی تبدیل شود.

به گفته ایشان، مسئولان موظف به پاسداری از قانون هستند و هیچ‌کس حق ندارد در جایگاه مسئولیت، قانون را نادیده بگیرد یا اجرای آن را بی‌اهمیت جلوه دهد.

نقد مبانی فکری و علمی غرب‌گرایی

آیت‌الله اراکی تأکید کرد که بسیاری از آسیب‌های اقتصادی و فرهنگی کشور، محصول نسخه‌هایی است که به نام علم و تخصص ارائه شده‌اند، اما در عمل نتوانسته‌اند مشکلات جامعه را حل کنند.

ایشان تصریح کردند که جریان مؤمن باید با اعتماد به نفس اعلام کند:

• برای اقتصاد اسلامی نظریه دارد.
• برای فرهنگ برنامه دارد.
• برای آموزش، رسانه و حکمرانی راهکار دارد.
• مبانی نظری خود را بر پایه استدلال عقلی و منابع معتبر دینی بنا کرده است.

به اعتقاد ایشان، نظریه‌های رایج اقتصادی که طی دهه‌های گذشته در کشور تجربه شده‌اند، ناکارآمدی خود را نشان داده‌اند و اکنون زمان آن رسیده است که دیدگاه‌های اقتصاد اسلامی با استدلال علمی و منطقی عرضه شوند.

ایشان به مسئله ارزش پول ملی نیز اشاره کردند و آن را از مهم‌ترین مسائل اقتصادی کشور دانستند و نسبت به شکل‌گیری شکاف‌های عمیق اقتصادی و انباشت ثروت در دست گروهی محدود هشدار دادند.

حزب؛ پاسدار هویت جامعه

در ادامه، آیت‌الله اراکی مأموریت اصلی حزب تمدن نوین اسلامی را دفاع از هویت اصیل جامعه اسلامی دانستند.

به باور ایشان، این حزب برای خلق هویتی جدید شکل نگرفته، بلکه مأموریت آن دفاع از هویتی است که ریشه در تبعیت از فرمان الهی دارد؛ هویتی که در فضای تبلیغاتی و رسانه‌ای امروز، زیر انبوهی از هیاهو و تردید پنهان شده است.

ایشان تأکید کردند که وظیفه نیروهای مؤمن، آزادسازی این هویت از فضای غبارآلود تبلیغات و بازگرداندن امکان شنیده شدن پیام انبیا در محیط‌های علمی، دانشگاهی و فرهنگی است.

تمدن نوین اسلامی؛ پاسخی به نیاز امروز جهان

آیت‌الله اراکی با اشاره به تجربه سال‌ها گفت‌وگو با اندیشمندان و استادان غربی، اظهار داشت که جهان امروز بیش از هر زمان دیگری در جست‌وجوی اندیشه‌ای تازه برای حل بحران‌های تمدنی است.

به گفته ایشان، ایده «تمدن نوین اسلامی» صرفاً یک شعار سیاسی نیست، بلکه حامل مجموعه‌ای از پاسخ‌های نو برای مسائل معاصر در حوزه‌هایی همچون حقوق، فلسفه، اقتصاد، فرهنگ و حکمرانی است.

ایشان تصریح کردند که هرگاه این دیدگاه‌ها با استدلال علمی و منطقی در مجامع علمی جهان مطرح شده‌اند، بسیاری از صاحب‌نظران منصف، استحکام آن‌ها را تأیید کرده‌اند.

سخن گفتن با یقین و استدلال

یکی از مهم‌ترین توصیه‌های آیت‌الله اراکی، پرهیز از بیان سخنان متزلزل و فاقد پشتوانه بود.

ایشان تأکید کردند که هر نظریه‌ای ابتدا باید به‌دقت بررسی، نقد و استحکام‌بخشی شود و سپس با اطمینان کامل در فضای عمومی مطرح گردد؛ زیرا سخنی که با یقین و استدلال بیان شود، قدرت اقناع بیشتری خواهد داشت و در جامعه اثرگذارتر خواهد بود.

جایگاه زن در اندیشه اسلامی

در بخش پایانی سخنان، آیت‌الله اراکی به مسئله زن و حجاب پرداختند و تأکید کردند که دیدگاه اسلام درباره زن باید همان‌گونه که در منابع دینی آمده است، بدون کاستن یا افزودن و بدون تأثیرپذیری از سلیقه‌ها و ملاحظات مقطعی بیان شود.

به باور ایشان، حجاب نه محدودیت، بلکه هدیه‌ای الهی برای حفظ هویت، کرامت و شخصیت زن است؛ عاملی که او را از تبدیل شدن به ابزاری برای نگاه‌های مصرف‌گرایانه دور کرده و زمینه ایفای نقشی فعال، اثرگذار و سازنده در جامعه را فراهم می‌کند.

آیت‌الله اراکی در پایان با آرزوی توفیق برای اعضای حزب تمدن نوین اسلامی، آنان را به استمرار فعالیت‌های فکری، فرهنگی و تشکیلاتی با تکیه بر استدلال، اعتماد به نفس و پایبندی به مبانی اسلامی توصیه کردند.